Afbeelding: close up van een navelstreng, vlak voordat deze wordt doorgeknipt.

10 weetjes over de navelstreng

Hoeveel weet jij van de navelstreng?

De meeste mensen hebben wel een globaal idee van wat een navelstreng doet: het is het dikke koord dat de baby en de placenta met elkaar verbindt. Waarschijnlijk zijn sommigen van jullie ook al bekend met de wat meer gedetailleerde feiten, zoals hoeveel bloedvaten de navelstreng bevat en wat voor zorg hij nodig heeft vlak na de geboorte.

Er zijn echter nog veel meer fascinerende feitjes over dit cruciale stukje zwangerschapsanatomie! Hier zijn tien fascinerende feiten over de navelstreng. Weet jij er nog meer?

1. Je baby wordt op dezelfde manier gemaakt als de navelstreng.

Als een eicel en een spermacel samenkomen en de eicel raakt bevrucht, beginnen ze meteen samen te werken om de baby en de systemen daar omheen te maken. In het begin vormen de ontwikkelende cellen platte lagen. Naarmate de ontwikkeling vordert nemen de cellagen andere, meer complexe vormen aan. Sommigen vormen het embryo, en andere lagen vormen de placenta, navelstreng en vruchtzak. De baby en het systeem eromheen worden allemaal op dezelfde manier gemaakt – met één enkel eitje en één enkele spermacel.

De navelstreng is de verbinding tussen de baby en de placenta en voert door 3 vaten voedingsstoffen aan en afvalstoffen af.

2. Je gezondheid en gewoontes hebben invloed op de gezondheid van de navelstreng.

De navelstreng, en de placenta waarmee die verbonden is, is erg gevoelig voor omgevingsinvloeden. Problemen met verzorging en voeding zie je vaak terug in de gezondheid van de navelstreng en de placenta. Roken, een slecht dieet, stress, obesitas, ondervoeding, of juist een teveel aan bepaalde voedingsstoffen kunnen allemaal problemen veroorzaken in de navelstreng en de systemen er omheen. We moeten dus bewust omgaan met het voedsel dat we eten en de zorg voor om lichaam, in het bijzonder tijdens de zwangerschap.

3. Zelfs gifstoffen en chemicaliën uit jouw lichaam komen in de navelstreng terecht.

Als we het nu toch over eten hebben, herinner ik je er meteen aan om zo vaak mogelijk te kiezen voor biologisch voedsel als je zwanger bent (Het is waarschijnlijk sowieso beter om biologisch voedsel te eten, maar het is extra belangrijk om daar op te letten als er een nieuw leven in je groeit). Dr. Kenneth Spaeth van het ‘Occupational and Environmental Medicine Center’ in New York, zegt dat bestrijdingsmiddelen aanwezig zijn in bloed uit de navelstreng en in moedermelk. Dit laat zien dat die kleine hoeveelheid bestrijdingsmiddelen die wij binnen krijgen, doordat we ze zelf gebruiken en doordat we het via het eten binnen krijgen, zich opstapelen in het lichaam en de baby bereiken. Bestrijdingsmiddelen zijn krachtige gifstoffen, en die hou je liever ver weg van je baby.

4. Knopen en lussen om de nek van de baby zijn normaal.

Soms gebeuren er dingen met de navelstreng die er problematisch uitzien, maar die geen gevaar vormen voor de baby. Een gedraaide navelstreng, een navelstreng met knopen of lussen om de baby heen zijn daar voorbeelden van. Ongeveer één procent van de baby’s wordt geboren met een knoop in de navelstreng, en 25 procent wordt geboren met de navelstreng rond de nek. De navelstreng is erg veerkrachtig en kan veel rare posities aan, zolang de navelstreng maar gezond is. De navelstreng bevat een bijzondere stof die “Wharton’s jelly” wordt genoemd, gelei van Wharton: een dikke, gel-achtige substantie die de binnenkant van de navelstreng bedekt en daar de bloedvaten beschermt. Een gezonde navelstreng met genoeg Wharton’s jelly beschermt de bloedvaten die het bloed van de placenta naar je baby brengen tegen lussen, knopen en draaien.

Deze verloskundige haalt de navelstreng van het nekje van deze baby, die nu nog tussen twee werelden leeft, met zijn hoofdje en romp al geboren. Navelstreng om het nekje komt bij 25% van de geboortes voor en dat is meestal geen probleem.

5. Baby’s spelen met de navelstreng.

Tijdens de zwangerschap raakt de baby de navelstreng aan en speelt er zelfs mee. De kleine vingertjes leren zo de basisbewegingen die in het menselijk brein geprogrammeerd zijn, zoals voelen en grijpen. Baby’s in de baarmoeder zullen de navelstreng vastgrijpen en er zelfs op zuigen. Zelfs in de baarmoeder hebben baby’s al een drive om hun omgeving te ontdekken en interessante dingen te onderzoeken. En als je eigen lichaam en de navelstreng de enige dingen zijn waar je mee kunt spelen, dan breng je daar aardig wat tijd mee door!

6. Koele lucht zorgt ervoor dat hij wordt afgesloten.

Net zoals de natuur de navelstreng en het systeem er omheen gemaakt heeft om samen met de baby te laten groeien en in de juiste volgorde te ontwikkelen, heeft de natuur er ook voor gezorgd dat de navelstreng wordt afgesloten als hij niet meer nodig is aan het eind van de zwangerschap. Als de Wharton’s jelly wordt blootgesteld aan een groot temperatuurverschil, zoals gebeurt wanneer de navelstreng bij de geboorte van lichaamstemperatuur naar kamertemperatuur gaat, dan krimpt het in. De gel wordt kleiner en steviger, en knijpt zo de bloedvaten af die het bloed de afgelopen negen maanden heen en weer hebben gepompt.

7. De navelstreng wordt pas afgesloten als de baby alles heeft wat hij nodig heeft.

Er zit geen haast bij het afbinden van de navelstreng. Vanwege de eerder beschreven verandering die plaatsvindt in de navelstreng is er geen reden tot paniek als je iemand op de stoep ziet bevallen (hey, het kan gebeuren!). Je hoeft in zo’n geval niet te zoeken naar iets om de navelstreng mee af te binden. Tenzij een onverlaat bedacht heeft deze toch door te knippen, dan moet hij wel direct afgebonden worden. Maar zolang de navelstreng intact is, geeft deze al het bloed van de placenta gewoon nog aan de baby, en sluit zichzelf daarna snel en onopvallend af en begint met afsterven.

8. De navelstreng heeft de potentie om mee te werken aan medische vooruitgang.

Er is recent veel onderzoek gedaan naar de stamcellen die zich in de navelstreng bevinden. Een interessant resultaat uit dit onderzoek heeft te maken met het voorspellen van de gezondheid van de luchtwegen van een pasgeboren baby. Er zit een molecuul in het bloed met de naam CD14. Taiwanese onderzoekers hebben ontdekt dat verhoogde niveaus van dit molecuul in het bloed samenhangt met piepen en langdurig hoesten in het eerste levensjaar.

Hierbij moet wel vermeld worden dat navelstrengbloed alleen gedoneerd kan worden, wanneer deze voortijdig wordt afgeklemd. Al het bloed in de navelstreng en placenta, is namelijk feitelijk “foetaal bloed”, oftewel: bloed van de baby! Navelstrengbloed bestaat dus helemaal niet. Het is belangrijk dat baby’s dit bloed ook nog krijgen, wat alleen kan wanneer de navelstreng echt hélemaal is uitgeklopt. Wanneer er vroegtijdig wordt afgenaveld, komt dat op hetzelfde neer als een (forse!) bloeddonatie van de baby.

Deze navelstreng heeft volledig kunnen uitkloppen, voordat hij met een navelveter werd afgebonden. Hij is helemaal dun en wit geworden.

9. De navelstreng kan nieuwe zenuwcellen maken.

Wetenschappers aan het ‘Life and Brain Center’ aan de universiteit van Bonn zijn hard aan het werk om een oplossing te vinden voor beschadigde zenuwcellen door huidcellen te gebruiken. Ze hebben grote stappen gezet, en zijn nu in staat om van een huidcel twee nieuwe zenuwcellen te maken. Ze werken nu ook aan een manier om cellen uit de navelstreng op eenzelfde manier te gebruiken. Dit is een spannende ontwikkeling, aangezien lange tijd werd gedacht dat het onmogelijk was om zenuwcellen te herstellen als ze beschadigd waren. De navelstreng bevordert het leven op meer dan een manier!

10. De navelstreng heeft emotionele en religieuze waarde.

In veel culturen wordt de navelstreng met respect behandeld en zelfs vereerd. Vanwege de belangrijke rol die hij speelt bij de groei van een nieuw leven, is het niet altijd de norm om de navelsteng zomaar af te binden en weg te gooien. In sommige culturen, in het bijzonder culturen gecentreerd rond vrouwen of de aarde, worden er speciale rituelen uitgevoerd met de navelsteng. Het verhaal gaat dat bepaalde indianen een ritueel hebben, waarbij de navelstreng in een buidel bewaard wordt met speciale kruiden, bedoeld als een beschermend amulet voor het kind.
De navelstreng groeit en ontwikkelt zich samen met jouw baby en is een klein maar belangrijk onderdeel van het verhaal rond zwangerschap en geboorte. Er zijn verschillende manieren waarop je om kan gaan met de navelstreng na de geboorte. Maar neem na het ingewikkelde en lange proces van conceptie, zwangerschap, de bevalling en de geboorte even de tijd om naar de navelstreng te kijken. Om respect te voelen voor de manier waarop hij voeding naar je baby heeft gebracht, en een beetje verwondering voor hoe perfect onze lichamen ontworpen zijn voor dit geweldige proces. Los van wat je met de navelstreng gaat doen.

Weet jij nog andere fascinerende feitjes over de navelstreng?

Pauline van Berkel Geboortefotografie
++ Met dank aan Rinske Windig voor de initiële vertaling en Yvon Noordermeer voor het nalezen en de feedback. ++
Originele artikel: Brio Birth, 10 Umbilical Cord Facts That Are Just Amazing
http://www.briobirth.com/node/1933

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.